Bitcoin, đồng tiền mã hóa lớn nhất và lâu đời nhất, ngày càng trở thành tài sản số được săn đón rộng rãi. Ngoài việc mua Bitcoin qua các nền tảng giao dịch, khai thác là một phương án thay thế để sở hữu BTC mà không cần tham gia thị trường. Bài viết này phân tích chi tiết về khai thác Bitcoin: thời gian để khai thác một Bitcoin, quy trình thực hiện, các yếu tố quyết định tỷ lệ thành công và triển vọng lợi nhuận tổng thể.
Khai thác Bitcoin là quá trình tạo ra BTC mới để bổ sung vào nguồn cung lưu thông. Đây là cơ chế động lực dành cho thợ đào đóng góp năng lượng tính toán cho blockchain Bitcoin và tham gia xác thực giao dịch. Thợ đào sử dụng thuật toán proof-of-work (PoW) để giải các bài toán phức tạp theo chu kỳ định sẵn. Khi giải thành công, thợ đào được quyền xác nhận lô giao dịch BTC mới nhất và nhận BTC mới vào ví của mình.
Để đảm bảo quá trình xác thực diễn ra nhất quán, Bitcoin điều chỉnh độ khó khai thác sau mỗi 2.016 khối. Độ phức tạp của bài toán sẽ tự động tăng hoặc giảm dựa trên số lượng node trong mạng lưới.
Blockchain Bitcoin phát hành lô BTC mới đều đặn mỗi 10 phút nhờ các điều chỉnh độ khó định kỳ. Tuy nhiên, không phải node nào cũng nhận được BTC trong khoảng thời gian này. Thời gian khai thác một Bitcoin phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chủ yếu là mức năng lượng tính toán mà thợ đào đóng góp.
Thợ đào sở hữu nhiều máy đào công suất lớn có khả năng giải bài toán nhanh hơn, do đó khai thác BTC thường xuyên hơn. Với sự khác biệt về phần cứng và độ khó liên tục thay đổi, rất khó xác định chính xác thời gian khai thác một Bitcoin. Tuy nhiên, càng đóng góp nhiều năng lượng tính toán, khả năng khai thác Bitcoin trong thời gian ngắn càng cao.
Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ khai thác và khả năng nhận thưởng BTC:
Cấu hình thiết bị khai thác: Hiệu năng và tình trạng phần cứng quyết định trực tiếp khả năng nhận thưởng khối BTC. Máy đào chuyên dụng ASIC được ưa chuộng trong cộng đồng thợ đào nhờ sức mạnh tính toán tối ưu cho BTC.
Điều chỉnh độ khó theo hashrate: Tổng công suất tính toán trên mạng (hashrate) ảnh hưởng đến độ khó khai thác. Hashrate càng lớn thì độ khó càng tăng, đòi hỏi thợ đào phải có thiết bị mạnh để khai thác BTC hiệu quả.
Lịch halving: Cơ chế halving của Bitcoin giảm một nửa phần thưởng khối khoảng mỗi bốn năm, khiến việc khai thác trọn vẹn một Bitcoin ngày càng khó khăn.
Khai thác cá nhân hay khai thác nhóm: Thợ đào có thể chọn khai thác cá nhân để nhận toàn bộ phần thưởng khối, hoặc khai thác nhóm để nhận phần thưởng nhỏ hơn nhưng ổn định hơn nhờ sức mạnh tổng hợp.
Yếu tố may mắn: Hoạt động khai thác Bitcoin có tính chất may rủi vì giao thức đồng thuận vận hành như hệ thống xổ số.
Đến năm 2025, vận hành máy đào cá nhân trên blockchain Bitcoin thường không hiệu quả về chi phí. Theo ước tính, một máy đào ASIC độc lập cần trung bình vài năm để giải thuật toán blockchain và nhận thưởng BTC. Khi số lượng node tăng và các lần halving giảm tiếp phần thưởng khối, khai thác Bitcoin sẽ càng khó và tốn kém hơn với thợ đào cá nhân.
Với những ai vẫn muốn khai thác Bitcoin, tham gia nhóm khai thác là lựa chọn hợp lý hơn. Nhóm khai thác đóng góp nhiều năng lượng cho blockchain, tăng tỷ lệ nhận được phần thưởng khối. Dù vậy, thợ đào nên cân nhắc kỹ các yếu tố như thời gian hoạt động của nhóm, tỷ lệ thắng trung bình và biểu phí để ước tính thu nhập thực tế.
Khai thác Bitcoin là quy trình phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi cấu hình phần cứng, độ khó mạng lưới và yếu tố may mắn. Đây là giải pháp thay thế để sở hữu BTC, nhưng độ khó và cạnh tranh ngày càng cao khiến khai thác cá nhân khó mang lại lợi nhuận. Khi thị trường Bitcoin phát triển, người khai thác tiềm năng cần cân nhắc kỹ chi phí, rủi ro và phần thưởng trước khi tham gia. Đối với đa số, tham gia nhóm khai thác hoặc mua Bitcoin qua nền tảng được quản lý sẽ là giải pháp thực tế và tiết kiệm chi phí hơn.
Thông thường mất khoảng 2 năm để khai thác 1 Bitcoin, tùy vào thiết bị và độ khó mạng lưới. Con số này có thể thay đổi theo biến động của mạng Bitcoin.
Không thể, thợ đào cá nhân không thể khai thác 1 Bitcoin/ngày. Với độ khó hiện tại, cần khoảng 144 khối hoặc 10 ngày mới khai thác được 1 BTC, kể cả với thiết bị rất mạnh.
Có thể, nhưng rất khó. Chi phí cao, phần cứng chuyên dụng và cạnh tranh lớn khiến khai thác cá nhân không còn hấp dẫn.
Nếu đầu tư 1.000 USD vào Bitcoin 5 năm trước, hiện tại số vốn đó ước tính khoảng 15.000 USD. Bất chấp biến động, Bitcoin đã tăng trưởng mạnh mẽ dài hạn, mang lại lợi nhuận lớn cho nhà đầu tư sớm.